Mae Cyngor Tref Y Drenewydd a Llanllwchaiarn wedi bod yn hyrwyddo ffyrdd arloesol o gefnogi ei thrigolion ers tro. Un enghraifft ragorol yw ei phartneriaeth â Chyngor ar Bopeth Powys.
Sut y Dechreuodd
Yn ôl yn 2015, daeth Cyngor ar Bopeth Powys at y Cyngor Tref gyda chynnig blaengar: i greu gwasanaeth cyngor pwrpasol yn benodol ar gyfer trigolion Y Drenewydd a Llanllwchaiarn. Roedd y syniad yn syml ond yn bwerus—sicrhau cyllid cyson, flwyddyn ar ôl blwyddyn i sicrhau cefnogaeth leol ddibynadwy.
Cytunodd y Cyngor Tref, ac ym mis Ebrill 2016, dechreuodd y gwasanaeth yn swyddogol.
Sut Mae’n Gweithio
Yr hyn sy’n gwneud y fenter hon yn arbennig o unigryw yw ei model cyllido arloesol.
Codir cyfraniad bach – dim ond £1 y cartref Band D y flwyddyn – drwy’r dreth gyngor. Mae’r cyllid hwn:
- Wedi’i glustnodi, gan sicrhau mai dim ond ar gyfer y gwasanaeth hwn y gellir ei ddefnyddio
- Wedi’i ganolbwyntio’n lleol, gan fod o fudd i drigolion Y Drenewydd a Llanllwchaiarn yn unig
- Wedi’i neilltuo, gan gyllido Cynghorydd Cyffredinol sy’n darparu cefnogaeth un-i-un
Ar gyfer blwyddyn ariannol 2026-27, mae hyn yn dod i gyfanswm o £4,573.55, a delir yn chwarterol i Gyngor ar Bopeth Powys.
Cyflawni Canlyniadau Real
Mae effaith y gwasanaeth hwn yn dangos pa mor werthfawr ydyw i’r gymuned.
Mae Cyngor ar Bopeth Powys yn darparu adroddiadau chwarterol, gan sicrhau tryloywder ac atebolrwydd. Er enghraifft, yn nhri chwarter cyntaf 2025-26 yn unig:
- Derbyniodd 37 o drigolion lleol gyngor a chefnogaeth
- Cafwyd mynediad llwyddiannus at gyfanswm o £124,731 mewn budd-daliadau lles – arian yr oedd gan drigolion hawl iddo
Mae hyn yn dangos nid yn unig gwerth ariannol y gwasanaeth, ond hefyd y gwahaniaeth sy’n newid bywyd y mae’n ei wneud i unigolion a theuluoedd.
Model Unigryw ym Mhowys
Mae’r dull arloesol hwn o gyllido yn unigryw o fewn y sir. Mae’n adlewyrchu rôl y Cyngor Tref fel cyngor galluogi, un sy’n grymuso’r gymuned ac yn buddsoddi’n uniongyrchol yn ei lles.
Yn hytrach na darparu gwasanaethau’n unig, mae’r cyngor yn creu’r amodau i drigolion gael mynediad at yr help sydd ei angen arnynt, pan fydd ei angen arnynt fwyaf.
Edrych Ymlaen
Wrth i bwysau ar gyllid cartref barhau, mae mynediad at wasanaethau cyngor lleol dibynadwy yn bwysicach nag erioed. Mae’r bartneriaeth hon yn profi y gall cyfraniadau bach, pan gânt eu cydgasglu, gael effaith sylweddol.
Mae’n enghraifft gref o sut y gall atebion lleol, arloesol gyflawni buddion real a sut y gall cymunedau ddod at ei gilydd i gefnogi ei gilydd.